авыз

сущ.
1)
а) рот (человека, животного, птицы, рыбы); зев, пасть (зверя, крупного животного, хищной рыбы) || ротово́й
авыз кырые (чите) белән генә елмаю — улыба́ться кра́ешком рта
авызым кипте — (у меня́) во рту пересо́хло
авызга бармак кую — приложи́ть па́лец ко рту (т. е. делать кому-л. предупредительный знак, чтобы замолчал или помолчал)
авыз куышлыгы — ротова́я по́лость
авызың кыек (чалыш) булганга көзгегә үпкәләмә — (посл.) не́ча пеня́ть на зе́ркало, ко́ли ро́жа крива́
авыз пешкәч (пешсә), салкын (суык) суны да өреп эчәсең — (посл.) обжёгшись на молоке́, ду́ешь и на во́ду
бүре авызына эләгү — попа́сть (угоди́ть) в пасть во́лку (к во́лку)
авызы кыек булса да, бай баласы сөйләсен — ирон.; посл. пусть говори́т байчо́нок, хоть у него́ и рот криво́й (на сто́рону); бога́тый врёт, никто́ не уймёт
б) перен.; разг. рот, едо́к
сигез авыз бит бер гаиләдә — во́семь ртов ведь в семье́
в) уста́ ед. нет
фәлән авызы белән сөйләү — говори́ть уста́ми (кого-л.)
фәлән авызыннан ишетү — услы́шать из уст (чьих)
һәр кешенең авызында шул гына — у всех на уста́х одно́ и то́ же
г) говори́ло грубo-прост.
яп авызыңны — закро́й своё говори́ло
2) обычно авыз|ы
а) го́рло, го́рлышко (графина, горшка); горлови́на (цистерны, парового котла)
авызы китек шешә — буты́лка с отби́тым го́рлышком
фляганың авызыннан эчү — пить из го́рлышка фля́ги
б) у́стье (печи, скважины, оврага, ложбины, балки)
киң авызлы мич — печь с широ́ким у́стьем
кылыч кынының авызы — у́стье са́бельных но́жен
морҗа авызы — у́стье печно́й трубы́
в) ра́стру́б (музыкальной трубы, шланга)
г) чело́ (плавильной печи, горна); хайло́ спец. (технической печи)
мич авызын еш агарту — ча́сто бели́ть чело́ пе́чи
д) жерло́, зев (печи, паровозной топки); пасть (водосточной трубы, туннеля); ду́ло (ружейного ствола, пушки)
әллә ничә авызлы вулкан — вулка́н с не́сколькими же́рлами
эре калибрлы туп авызы — ду́ло (жерло́, зев) крупнокали́берного ору́дия
е) вход, лаз, прохо́д (в шалаш, шахту, пещеру); лаз (в нору, логово, конуру)
кышкылыкка лапас авызын томалау — закры́ть на́ зиму вход (прохо́д) в наве́с-хлев
штольня авызында көтеп тору — поджида́ть у вхо́да в што́льню
баз авызына килү — подойти́ к вхо́ду в по́греб
мәгарә авызы — вход в пеще́ру; лаз пеще́ры; вы́ход (из) пеще́ры
аралык авызында туктап калу — останови́ться у прохо́да
ж) проём (двери)
ачык капка авызында тору — стоя́ть в проёме откры́тых воро́т; стоя́ть в воро́тах
з) отду́шина, хайло́ прост. (проруби)
бәке авызын киңәйтү — расши́рить проду́шину (в) про́руби
и) отве́рстие, зев (люка)
сыерчык оясының авызы — отве́рстие скворе́чника
к) верх (чего-л.)
кисмәк авызына иелү — наклони́ться к каду́шке; склони́ться над каду́шкой
киң авызлы чиләк — ведро́ с широ́ким ве́рхом; ведро́, расширя́ющееся кве́рху
силос чокырының авызы киң булган — верх си́лосной я́мы получи́лся широ́ким
л) вы́рез, проре́з, верх (кармана)
кесә авызын киң итү — сде́лать вы́рез (верх) карма́на широ́ким
кулны кесә авызна китерү — поднести́ ру́ку к карма́ну
м) свищ, отве́рстие (в нарыве, ране), сви́щик
н) перен. (са́мое) пе́кло, (са́мая) пасть (чего-л.)
ут авызында булып чыгу — побыва́ть в (са́мом) пе́кле (огня́)
куркынычның авызына ук эләгү — угоди́ть пря́мо в пасть (пе́кло) опа́сности
о) в знач. нареч. авызыннан до́верху (наполнить какой-л. сосуд, яму)
почта әрҗәсе авызыннан тулган иде — почто́вый я́щик был наби́т до́верху
•
авыз ачып бару — см. авыз ачып йөрү
авыз ачып торучы — ротозе́й, ротозе́йка; зева́ка, рази́ня
авыз ашка тую — см. авыз ипигә тую
авыз (ни, нәрсә) әйткәнне (сөйләгәнне) колак ишетмәү — не отдава́ть себе́ отчёта в том, что говори́шь; говори́ть безотве́тственно; броса́ться слова́ми; не слы́шать того́, что говори́шь
авыз бармау — не (невозмо́жно) вы́говорить (вы́сказать); язы́к не повора́чивается (повернётся) (сказа́ть)
авыз белән карау — ирон. ртом гляде́ть (смотре́ть); рот разева́ть, ротозе́йничать
авыз белән карга (чәүкә) тоту (аулау) — см. авыз белән кош тоту 3)
авыз белән тыңлау — ирон. ртом слу́шать (выслу́шивать/вы́слушать, прослу́шать, прослу́шивать/прослу́шать) ртом; уша́ми хло́пать; слу́шать и глаза́ми хло́пать (морга́ть)
авыз буяу — см. авыз пычрату
авыз (да) ачырмау (ачтырмау) — (и, да́же) рта раскры́ть (откры́ть) не дава́ть; (и, да́же) заикну́ться (сло́ва сказа́ть) не дава́ть
авыз еручы — неодобр.; см. ерык авыз 3)
авыз ерып алу — неодобр. позубоска́лить прост.
авыз җәелү — прост.; см. авыз ерылу
авыз җәю — прост.; см. авыз еру
авыз җебетү — см. авыз чылату 2)
авыз җебү — распуска́ть/распусти́ть ню́ни (слю́ни)
авыз йомдыру — см. авыз каплау
авыз йомып бару — идти́ мо́лча
авыз йомып утыру — сиде́ть молчко́м (с закры́тым ртом)
авыз кабарту — см. авыз бүлтәйтү 1)
авыз каплану — замолча́ть, прикуси́ть (закуси́ть) язы́к
авыз килмәү — см. авыз оешмау
авыз колакка (колак артына) җитү — см. авыз ерылу
авыз күпертү (күптерү) — см. авыз бүлтәйтү 1)
авыз күтәреп йөрү — см. авыз ачып йөрү
авыз күтәреп калу — см. авыз ачып калу
авыз күтәреп карап тору — см. авыз ачып карап тору
авыз күтәреп тору — см. авыз ачып тору
авыз күтәреп тыңлау (тыңлап тору) — см. авыз ачып тыңлау
авыз майда булу — см. авыз балда-майда булу
авыз кыегайту — см. авыз кыйшайту
авыз кыймылдату — шевели́ть (пошеве́ливать/пошевели́ть) губа́ми
авыз кырые белән (генә) — см. авыз чите белән генә
авыз почмакландыру — см. авыз бүлтәйтү
авызда (авыз тулы) (кара) кан булса да (кеше алдында) төкермәү — терпе́ть (не хны́кать, не пла́каться), не вы́дать себя́ (ни при каки́х обстоя́тельствах; что бы ни случи́лось)
авыз тутыру — см. авызга тутыру
авыз тую — см. авыз ипигә тую
авыз үртәү үртәлү — см. авыз котырту
авыз чалшайту — см. авыз кыйшайту
авыз ябышмау — см. авыз оешмау
авызга йөзек кабу — см. авызга су кабу
авызга йөзек яшерү — редко; см. авызга су кабу
авызга каптырганны йотмау — см. авызга салганны йотмау
авызга каптыру — см. авызга салу
авызга кергәнне йотмау (чәйнәмәү) — ирон. отка́зываться от того́, что само́ (в ру́ки) идёт (плывёт, даётся)
авызга керердәй (кереп китәрдәй) булып — о́чень внима́тельно, затаи́в дыха́ние
авызга килү — см. телгә килү
авызга май кабу — см. авызга су кабу
авызга салган сары майны йотмау — см. авызга салганны йотмау
авызга салганны көтмәү — не дожида́ться, пока́ тебе́ в рот поло́жат
авызга селәгәй килү — см. авыздан селәгәй килү
авызга су алгандай (алган кебек) — см. авызга су капкан кебек
авызга су алу — см. авызга су кабу
авызга су кабып калу — набра́ть в рот воды́ (и промолча́ть); промолча́ть (набра́в воды́ в рот)
авызга су капкандай — см. авызга су капкан кебек
авызга сулар килү — см. авыз сулары килү
авызга тастымал тыгып булмый (тыга алмыйсың) — рот (гло́тку, го́рло) не заткнёшь, рот не закро́ешь (прикро́ешь) (кому-л.)
авызга уймак кабу — редко; см. авызга су кабу
авызга уймак капкан кебек (шикелле, сыман, төсле) — редко; см. авызга су капкан кебек
авызга чәйнәп салганны (каптырганны) йотмау — см. авызга салганны йотмау
авызда ботка пешерү (кайнату) — см. авыз эчендә ботка пешерү
авызда (гына) тотарлык — язы́к прогло́тишь
авызда кош сайрату (уйнату) — в разн. знач. соловьём петь (залива́ться, разлива́ться)
авызда сер тормау — прогова́риваться/проговори́ться; проба́лтываться/проболта́ться разг.; не мочь (уме́ть) держа́ть язы́к за зуба́ми; не уме́ть храни́ть секре́тов
авызда сүз тормау — не уме́ть (мочь) держа́ть язы́к за зуба́ми (на при́вязи); язы́к распуска́ть/распусти́ть
авыздагыны алдыру — прозева́ть (упуска́ть, упусти́ть) своё; оказа́ться ротозе́ем (рази́ней, растя́пой, шля́пой, лопухо́м прост.)
авыздан йолып алу — см. авыздан тартып алу в знач. 2), 4)-6)
авыздан күбек чәчеп — неодобр. с пе́ной у рта (кричать на кого-л.), с пе́ной на уста́х (похвалиться)
авыздан селәгәй китү — редко; см. авыздан селәгәй килү
авыздан сулар килү (агу) — см. авыз сулары килү
авыздан сулар китерү — см. авыз сулары килү
авыздан сулар китү — редко; см. авыз сулары килү
авыздан сүз тартып ала алмау — см. авыздан сүз ала алмау
авыздан сүзне аркан белән дә (тартып) алып булмау (ала алмау) — см. авыздан сүз ала алмау; ≈≈ (из, у кого-л.) сло́ва арка́ном не вы́тянуть (вы́рвать)
авыздан сүзне йолкып (та) алып булмау (ала алмау) — см. авыздан сүз ала алмау
авыздан сүзне келәшчә белән дә (тартып, йолкып) алып булмау (ала алмау) — см. авыздан сүз ала алмау; (из, у кого-л.) сло́ва клеща́ми (наси́льно) не вы́тянуть (вы́рвать)
авыздан тартып әйтү — см. авыздан алып әйтү
авыздан тартып алырга торучы — рвач; хапу́га, хапу́н прост.
авыздан ташламау — см. авыздан төшермәү
авыздан тере саескан очыру (очырту) — плести́ (нести́, говори́ть) чушь (вздор, околе́сицу, ерунду́, чепуху́), моло́ть (вздор, чушь, ерунду́, чепуху́); залива́ть, трепа́ться, бреха́ть прост.; пуска́ть (пусти́ть, запуска́ть/запусти́ть, распуска́ть) у́тку книжн.
авыздан төкерек килү — прост.; см. авызга төкерек килү
авыздан төкерек чәчеп — неодобр. с пе́ной у рта, бры́згая слюно́й (кричать на кого, ругать кого, хвастаться)
авыздан төшмәү — см. авыздан төшермәү
авыздан ут бөркү — см. авыздан ут чәчү 1), 2)
авыздан үпкәң күренү — см. авызны ачсаң, үпкәң күренү
авыздан чыгару — см. авыздан ычкындыру
авызны авызга куеп — см. авызга-авыз
авызны белеп ачу — см. авызны чамалап ачу
авызны кара канга буяу — см. авызны кан итү 1)
авызны кызылга буяу — см. авызны кан итү 1)
авызны үлчәп (шәйләп) ачу — см. авызны чамалап ачу
авызны чөйгә элеп — см. авыз күтәреп 1)
авызы кипмәгән (кибеп җитмәгән) — см. авыздан ана сөте кипмәгән
авызына җен төкергән — см. авызына шайтан төкергән
авызына саескан төкергән — см. авызына шайтан төкергән 1), 2)
авызыннан сөте кипмәгән (кибеп җитмәгән) — см. авыздан ана сөте кипмәгән
авызыннан чыкканны эт җыймас (ашамас) — скверносло́в; тот, кто говори́т непристо́йности (непристо́йные и́ли неприли́чные слова́); выража́ться непристо́йно (непристо́йными слова́ми)
авызының тупсасы, теленең туктасы юк — прост. трещо́тка, соро́ка, тарато́рка, балабо́лка; бесстру́нная балала́йка прост.; говори́т день до ве́чера, а слу́шать не́чего
- авыз ачу
- авызәдәбияты

- авыз гармуны

- авыз итү

- авыз итеп карау

- авыз иҗаты

- авыз пешү

- авыз тәме

- авыз эче

- авызга кабу

- авыз алдау

- авыз алдалау

- авыз ачып йөрү

- авыз ачып калу

- авыз ачып карап тору

- авыз ачып карап утыру

- авыз ачып тору

- авыз ачып тыңлау

- авыз ачып тыңлап тору

- авыз балда-майда булу

- авыз бал-май булу

- авыз бал да май булу

- авыз белән кош тоту

- авыз белән кош тотучы

- авыз бикләү

- авыз бозу

- авыз бүлтәйтү

- авыз бөршәйтү

- авыз бәлшәйтү

- авыз ачмау

- авыз да ачмау

- авыз еру

- авыз ерылу

- авыз ерып

- авыз җәеп

- авыз җебегән булу

- авыз җыеру

- авыз җыю

- авыз җыя алмау

- авыз ипигә тую

- авыз икмәккә тую

- авыз йому

- авыз йомып

- авыз йомып калу

- авыз йомып тору

- авыз йомып үткәрү

- авыз каплау

- авыз котырту

- авыз күтәреп

- авыз кыйшайту

- авыз кычыту

- авыз майлау

- авыз оешмау

- авыз күнмәү

- авыз пычрату

- авыз салындыру

- авыз салыну

- авыз сулары килү

- авыз сулары кору

- авыз суы кору

- авыз суларын агызу

- авыз суларын китерү

- авыз суын китерү

- авыз суларын корыту

- авыз суын корыту

- авыз сүздән бушамау

- авыз тидерү

- авыз тидереп карау

- авыз тишек булу

- авыз туйганчы

- авыз турсайту

- авыз тутырып

- авыз тыю

- авыз чайкау

- авыз чите белән

- авыз чите белән генә

- авыз чылату

- авыз ыржайту

- авыз эчендә ботка пешерү

- авыз эчендә ботка кайнату

- авыз эченнән

- авыз эченнән ботка пешерү

- авыз эченнән ботка кайнату

- авыз ябу

- авыз ямьшәйтү

- авызга авыз куеп

- авызга авыз карап

- авызга алгысыз

- авызга алу

- авызга гына карап тору

- авызга йокмау

- авызга да йокмау

- авызга карату

- авызга карау

- авызга керергә тора

- авызга керәм дип тора

- авызга керү

- авызга салганны йотмау

- авызга салу

- авызга су кабу

- авызга су капкан кебек

- авызга су капкан шикелле

- авызга су капкан төсле

- авызга су капкан сыман

- авызга су капкан диярсең

- авызга сугу

- авызга тел сыймау

- авызга тию

- авызга төкерек килү

- авызга тутыру

- авызга чәйнәп салу

- авызга чәйнәп каптыру

- авызда бал-май булу

- авызда бал да май булу

- авыздан алу

- авыздан алып әйтү

- авыздан ана сөте кипмәгән

- авыздан җан чыгарга тору

- авыздан җан чыгу

- авыздан җан чыкканчы

- авыздан өзелмәү

- авыздан өзеп

- авыздан өзеп алу

- авыздан өзеп алып әйтү

- авыздан өзмәү

- авыздан селәгәй килү

- авыздан селәгәйләр килү

- авыздан селәгәй агу

- авыздан селәгәйләр агу

- авыздан сүз ала алмау

- авыздан сүз алып булмау

- авыздан сүз чыкмау

- авыздан тартып алу

- авыздан төшермәү

- авыздан ут чәчү

- авыздан ут чәчрәтү

- авыздан чыгу

- авыздан ычкындыру

- авыздан ычкыну

- авызны ачсаң, үпкәң күренү

- авызны ачсаң, үпкәң күренергә тору

- авызны кара кан белән юу

- авызны кан итү

- авызны кара кан итү

- авызны чамалап ачу

- авызны чөйгә элү

- авызы пешмәгән

- авызына шайтан төкергән

- авызына иблис төкергән

- авызыңа бал да май

- авызыңнан җил алсын

- авызыңнан чыкмасын!

awızсущ.1) рот; пасть (у животных) awız quışlığı ― полость рта büre awızı ― волчья пасть 2) дуло; жерло (огнестрельного оружия) tup awızı ― жерло пушки 3) горлышко şeşä awızı ― горлышко бутылки ▪ awız icatı устное творчество ▪▪ awız açıp qalırğa прозевать кого что ▪▪ awız aşıp (qarap) torırğa разинуть рот ▪▪ awız eçenän про себя; не вслух ▪▪ awızı qolaqqa citkän у него рот до ушей.

сущ 1. рот; пасть, зёв (у животных) 2. жерло, дуло (печи, пушки) 3. горло, горлышко (у бутылки, у цистерны) 4. вход, лаз, проход, пролаз (в палатку, берлогу, тоннель) 5. опушка (леса) 6. свищ, отверстие (в нарыве, ране) 7. кратер, жерло (вулкана, воронки)

Tatar - Rusca lüğətdə Tatar авыз sözünün Rusca mənası nədir? Tatar dilindəki авыз sözünün Rusca dilindəki mənasını yuxarıda oxuya bilərsiniz.