-- ~ .یمندنطیداغیناوعراق‘اگئدیروانبار،موصلو

[دئییردیلآذرآبادگان بؤلگهسینه یئتیریر، بو توپراقلار تورکلرین الیندهایدی هامیسین اونلاردان آلدی و اونلاری مغلوب ائتدی و یئری اونلاردان تمیزلهدی، بو ملیکدن سونرا اونون اوغلو ابرهه شاه اولدو[فارسجا متنی:(پادشاه یمن یکی از تابعین ملک منوچهر) و به عراق آمد بناحیت انبار و موصل و بدان حدها برگشت و به آذرآبادگان شد و این زمینها بدست ترکان اندر بود همه از ایشان بستد و ایشان را .( مقهور کرد و زمین از ایشان پاک کرد](تاریخ بلعمی، صفحه 247 -کیخسرو و یانداشلاری افراسیابی تعقیب ائتمَگه باشلادیلار و افراسیاب بیر ولایتدن آیری ولایته گئدیب و آذربیجان‘دا گیزلندی و او آذربیجانا قوشون چکدی و افراسیابی اؤلدوردو(تاریخ طبری، جلد 2، صفحه 431 ). -بهمن شاهین عاملی یمندن انبار شهرینه و اورادان موصل و آذربیجانا گئتدی سونرا تورکلرله اوز اوزه گلدی و اونلاری مغلوب ائتدی، آداملارین اؤلدوردو، قادین و اوُشاقلارین اسیر ائدیب، یمنه دؤندو {و از آنجا سوی موصل وآذربیجان رفت وبا ترکان روبرو شد و آنهارا شکست داده و مردان بکشت و زن ، وفرزند اسیر کرد و آنگاه به یمن بازگشت(تاریخ طبری، جلد 2 صفحه 483 )}، {با سپاه همی رفت تا به آذرآبادگان برسید از راه موصل چون آنجا رسید با ترکان آذرآبادگان حرب کرد بسیاری از ایشان بکشت برده کرد و غنیمت برداشت و آن هوا اورا موافق نیامد بازگشت سوی یمن(تاریخ بلعمی، صفحه 478 )}. -منوچهر حضرت موسی زامانی و کیقباد حضرت سلیمان زامانی شاهلیغا یئتیشدی سونراکیکاوس، سونرا کیخسرو و سونرا گشتاسب، و سونرادا بهمن شاه اولدو(تاریخ بلعمی).تاریخِ طبری و بلعمیدن یازیلان یوخاریداکی سؤزلردن، آیدین و آچیق شکیلده آشاغیداکی نتیجهلره یئتیرهبیلهریک. عربجه و فارسجا یازیلان ان اؤنملی قایناق ثبوت ائدیرکی، اسلامیتدن چوخ قاباقلار تورکلر آذربایجاندا وارایدیلار، نئجهکی یازیر: آذربایجان تورکلرین الیندهایدی و خصوصیایله دفعهلرجه آذربایجانا هجوم ائتمک، گؤستَریر تورکلر اورادا کؤک سالمیشدیلار و هر هجومدا اؤلدورمهلر و اسیر آلیب قایتمالار نشان وئریرکی بو اؤلکه، هجوم ائدنلره یاد و بیگانه اولاراق اونلارین اَللری آلتیندا بیر اؤلکه ساییلمیردی. یوخاریدا یازیلان تاریخلره باخارساق دئمکاولار، منوچهر یعنی حموسی- زامانیو آیری دئییشله میلاددان اؤنجه 1600 لرده تورکلر آذربایجاندا وارایدیلار و یئنهدهحضرت سلیماندان سونرا بهمن شاه دؤورو تقریبا میلاددان 800 و 700 ایل قاباقلار تورکلرین آذربایجاندا اولدوغونا اشاره ائدیر. آیری بیر نکتهیهده اشاره اولونمالیدیرکی مثلا م.ق. 1600 لرده آذربایجانا هجوم ائدن قوشون منوچهرین اؤز قوشونو یوخ بلکه یمنلیلرین اوردوسواویدو و بو موضوعنو بیلیریککی، آریاییلر 900 ایل میلاددان اؤنجه بؤلگهیه گلیبلر و آنجاق میلاددان قاباق 550 جی ایللرده هخامنشی حکومتینی قورماغا موفقاولوبلار البتده افسانهلر سادهشکیلده داها اؤنجهلره گئدیر، هر حالدا آذربایجان بؤلگهسینده چوخ قدیم حادثهلرده آریاییلرین بیرباشا اشتراک ائتمهمهلری، تاریخی حادثه- « ابنحوقلبغدادی » لرله اؤرتوشور. آذربایجانین قدیم دیلی حاقدا سؤزونه باخابیلیرسینیز (فا: آذربایجان).
(آذربایجان سؤزلوگو - 2013؛ اسماعیل جعفرلی)

[اؤزل آد]اینسانآدی: إئل، إاجار، إاَر، إارسون، إالپ، ] Ağإالیْم، إباتوُ، إباتوُر، إباجی، إبارس، إبإا، إبای/ إبگ، إبیکه، إبیلگه، إبنیز، إبوُداق، إبوْرا، إبوُغا، إبوُغرا، إبوُلود، إبیلَک، إ- بیْییْق، إپای، إپوْلاد، إپینار، إتاج، إتاش، إداش، إتان، إدان، إتانا/ إدانا، إتای، إتکین، إتَمیر، إتوُران، إتوُغ، إتوْقان/ إدوْغان، إتوْلقا/ إتوُلقا، إتوْلو/ إتوُلو، إتوْلون، إتوُمان، إتوْن، إتوٌرک، إتیموُر، إچوُر، إچوْماق، إخاتوُن، إخانیم، إدوْرا/ إدوُرا، إدوُق، إدوُران، إدوْرو/ إدوُرو، إدوْروق، إدوْغدوُ، إدوْغو، إدوزٌ، إدی، إدیلَک، إاَرکه، إسال، إسان، إسل، إسوْل، إسوْنا، إسوْی، إقاش، إقانیْش، إقوْجا، إقوْچاق، إقوُرد، إقوُش، إقوُل، إقوْنقار، إقیْر، إقیْران، إقیز، إقیْلیچ، إؤز، إکؤنول، إکوْر، إگؤزه، إگؤکچه، إگولٌ، إگوجٌ، إموُت/ إموُتلو، إمینگ، إناز، إوْردوُ، إوْزان، إونٌال، إایگید، إیال، إیْالپ.
(آذربایجان سؤزلوگو - 2013؛ اسماعیل جعفرلی)

[اؤزل آد]تک ویا ترکیبی حالدا یئر آدی اوْلاراق ایشله- ]ağaنیر، باخ: یئرآدلاری (ان آزی 18 آد سایماق اوْلار).
(آذربایجان سؤزلوگو - 2013؛ اسماعیل جعفرلی)

[اؤزل آد]آغچا :اوغلانآدی: إآلپ، إبؤری، إبارس، ] ağcaإباغ، إبای / إبگ، إبوْغا/ إبوُغرا، إاَر، إقوجا، إقوُل؛ قیز آدی: آغجا، إقیز، إسوُ
(آذربایجان سؤزلوگو - 2013؛ اسماعیل جعفرلی)

Azərbaycanca - توركجه lüğətdə Azərbaycanca -- sözünün توركجه mənası nədir? Azərbaycanca dilindəki -- sözünün توركجه dilindəki mənasını yuxarıda oxuya bilərsiniz.